قاچاق میلیاردی تراشه‌ های هوش مصنوعی انویدیا به چین

در حالی که آمریکا با اعمال محدودیت‌های شدید صادراتی تلاش دارد فناوری‌های پیشرفته را از دسترس چین دور نگه دارد، شبکه‌ای پنهان اما قدرتمند از واسطه‌ها در حال جبران این خلأ است. طبق گزارش اختصاصی فایننشال تایمز، تنها سه ماه پس از اجرای تحریم‌ها، حدود یک میلیارد دلار تراشه هوش مصنوعی انویدیا از مسیرهای غیرقانونی وارد چین شده‌اند.

این قاچاق سیستماتیک که رد آن از جنوب شرق آسیا تا بازارهای آنلاین چین دیده می‌شود، از شکل‌گیری یک بازار سیاه پیشرفته برای سخت‌افزارهای تحریمی حکایت دارد. به نظر می‌رسد بازیگران پشت‌پرده، با درک درست از نیاز حیاتی چین به قدرت پردازشی برای مدل‌های هوش مصنوعی، راهی جایگزین برای ورود تراشه‌های حیاتی پیدا کرده‌اند.

بازاری پنهان، سودی آشکار

طبق اطلاعات به‌دست‌آمده از قراردادهای فروش، اسناد داخلی و منابع آگاه، یک اکوسیستم پیچیده متشکل از دلالان، اپراتورهای شخص ثالث دیتاسنترها و صادرکنندگان منطقه‌ای، با هماهنگی یکدیگر مسیر ورود رک‌های مجهز به تراشه‌های ممنوعه به خاک چین را هموار کرده‌اند. در رأس این محصولات، تراشه‌های پرقدرت B200 دیده می‌شوند که در حال حاضر نقش کلیدی در آموزش مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی دارند.

این بازار سیاه نه‌تنها به نیاز داخلی چین پاسخ می‌دهد، بلکه به تهدیدی برای اثربخشی سیاست‌های تحریمی آمریکا تبدیل شده است.

قاچاق تراشه‌های هوش مصنوعی چگونه انجام می‌شود؟

تراشه‌های B200، H100 و H200 که فروش آن‌ها به چین ممنوع شده، عمدتاً در قالب رک‌های سرور از طریق کشورهای ثالث مانند مالزی و تایلند به چین ارسال می‌شوند. شرکت‌هایی نظیر Supermicro و ASUS، هرچند آگاهی از این فعالیت‌ها را انکار کرده‌اند، اما تصاویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی چین گواهی بر استفاده گسترده از برندهای آن‌ها در این بازار زیرزمینی است.

رک‌های از پیش‌آماده‌شده در کشورهای جنوب شرق آسیا بارگیری و به سادگی به داخل مرزهای چین منتقل می‌شوند.

واکنش انویدیا: انکار و هشدار

انویدیا در واکنش به این گزارش، ضمن اعلام بی‌اطلاعی از انحراف قانونی محصولاتش، تأکید کرده است که دیتاسنترهایی که از سخت‌افزارهای قاچاق استفاده کنند، از پشتیبانی رسمی این شرکت محروم خواهند بود. با این حال، بسیاری از فعالان بازار معتقدند که سودهای کلان، انگیزه کافی برای نادیده‌گرفتن چنین هشدارهایی فراهم می‌کند.

شرکت‌های واسط در این میان نقش پررنگ‌تری دارند؛ به گفته یکی از توزیع‌کنندگان، وقتی پای میلیاردها دلار در میان باشد، مقررات معنای خود را از دست می‌دهد.

نقش کشورهای ثالث در دور زدن تحریم‌ها

تایلند، مالزی و چند کشور دیگر جنوب شرق آسیا به ایستگاه‌های واسطی برای انتقال سخت‌افزار تحریمی به چین تبدیل شده‌اند. ارسال تجهیزات ابتدا به این کشورها و سپس به چین، نه‌تنها نظارت صادراتی ایالات متحده را دور می‌زند، بلکه باعث تضعیف اثربخشی تحریم‌ها در عمل می‌شود.

در واکنش به این وضعیت، وزارت بازرگانی آمریکا در حال بررسی اعمال محدودیت‌های جدید صادراتی به این کشورهاست.

چرا تراشه‌های قاچاق همچنان جذاب‌اند؟

اگرچه انویدیا مدل ضعیف‌تری با نام H20 برای مطابقت با قوانین صادراتی توسعه داده، اما شرکت‌های چینی همچنان ترجیح می‌دهند به سراغ B200 یا H100 بروند که چندین برابر توان پردازشی بالاتری دارند. این برتری فنی، عامل اصلی تقاضای بالا و شکل‌گیری بازار غیررسمی بوده است.

کدام تراشه‌ها قاچاق شده است؟

تحریم‌های تکنولوژیک آمریکا، در کوتاه‌مدت می‌توانند مانعی برای توسعه چین در حوزه‌های کلیدی ایجاد کنند، اما در بلندمدت اگر همراه با نظارت دقیق منطقه‌ای، همکاری بین‌المللی و ارائه گزینه‌های جایگزین فنی نباشند، نتیجه معکوس خواهند داد. چین در حال توسعه زنجیره تأمین غیررسمی اما کارآمدی است که نه‌تنها تحریم‌ها را دور می‌زند، بلکه تهدیدی برای انحصار آمریکا در صنعت نیمه‌هادی‌ها محسوب می‌شود.

اگر ایالات متحده نتواند از طریق مسیرهای دیپلماتیک و اقتصادی، کشورهای واسط مانند مالزی و تایلند را در کنترل جریان صادرات همراه سازد، احتمال بی‌اثرشدن کامل تحریم‌ها در سال‌های آینده بسیار بالاست.

جمع‌بندی

درحالی‌که آمریکا قصد دارد با تحریم صادرات تراشه‌های پیشرفته جلوی پیشرفت سریع چین در حوزه هوش مصنوعی را بگیرد، اما واقعیت بازار و تقاضای سیری‌ناپذیر چین روایت دیگری دارد. گزارش فایننشال تایمز نشان می‌دهد که بازار سیاه تراشه‌ها نه‌تنها فعال است، بلکه بسیار ساختاریافته و پویاتر از آن است که بتوان آن را با چند قانون متوقف کرد. در این نبرد تکنولوژیک پنهان، مرز بین قانون و واقعیت بیش از همیشه مبهم شده است.