دوره رایگان MIT؛ پشت پرده چت‌بات‌ها + لینک جلسات

مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) یک دوره آموزشی ۹ جلسه‌ای و کاملاً رایگان منتشر کرده که بدون نیاز به دانش فنی، خواننده را وارد دنیای «مدل‌های بنیادین» و هوش مصنوعی مولد می‌کند. این دوره توسط ریکارد بروئل گابریلسون، محقق MIT و استنفورد و سخنران TEDx، ارائه می‌شود و هدفش روشن‌سازی فناوری‌هایی است که امروز گفتگوها، تصاویر و بسیاری از صنایع را متحول می‌کنند.

دوره با ساختاری گام‌به‌گام از تاریخچه و اصول تا کاربردهای عملی و ملاحظات اخلاقی پیش می‌رود و در هر جلسه موضوعی مشخص مانند ChatGPT، تولید تصویر، زیست‌شناسی محاسباتی و خودمختاری را بررسی می‌کند. برای علاقه‌مندان، هر جلسه روی یوتیوب در دسترس است و ترکیبی جامع از نظریه، مثال‌های واقعی و بحث‌های تخصصی فراهم می‌آورد.

معرفی و هدف آموزشی دوره رایگان MIT

این دوره به‌گونه‌ای طراحی شده که مفاهیم پیچیده را به زبان ساده توضیح دهد و در دسترسِ مخاطبان غیرتخصصی قرار گیرد. تمرکز اصلی بر «مدل‌های بنیادین» است؛ همان مدل‌های بزرگ که زیربنای ChatGPT و سیستم‌های تولید تصویر هستند.

دوره رایگان MIT برای چه کسانی مناسب است؟

دوره برای دانشجویان، مدیران، پژوهشگران میان رشته‌ای و هر فرد کنجکاوی که می‌خواهد فناوری‌های پشت چت‌بات‌ها را بفهمد مناسب است. نیازی به پیش‌زمینه ریاضی یا برنامه‌نویسی نیست؛ اما مخاطب با صرف توجه می‌تواند چشم‌اندازهای فنی و کاربردی را درک کند.

نگاهی فشرده به ۹ جلسه از دوره رایگان MIT

جلسه اول به تاریخچه و تغییر پارادایم‌ها می‌پردازد و دلایل رشد سریع AI را روشن می‌کند. جلسات میانی مکانیزم‌های یادگیری خود-نظارتی، معماری مدل‌های زبانی بزرگ و ابزارهای تولید تصویر را تشریح می‌کنند. جلسات پایانی به اکوسیستم، کاربرد در زیست‌شناسی، سیستم‌های خودمختار، بحث‌های اخلاقی و یک پنل تخصصی اختصاص دارد.

چرا مدل‌های بنیادین اهمیت دارند؟

مدل‌های بنیادین توانایی استخراج الگو از داده‌های فراوان و عمومی را دارند و با تنظیم (fine-tuning) یا در ترکیب با ابزارها، به کاربردهای متنوع تبدیل می‌شوند. این انعطاف‌پذیری باعث شده مؤسسات علمی و صنعتی روی این مدل‌ها سرمایه‌گذاری کنند و خدمات جدیدی شکل بگیرد.

کاربردها و مثال‌های برجسته در دوره رایگان MIT

هوش مصنوعی مولد در تولید متن، تولید تصویر و کمک به تحقیق علمی نقش دارد. در زیست‌شناسی، پروژه‌هایی مانند AlphaFold نشان دادند که مدل‌های محاسباتی می‌توانند کشف دارو و درک ساختار پروتئین را تسریع کنند. همچنین در کسب‌وکار، از خودکارسازی محتوا تا افزایش بهره‌وری تیم‌ها کاربردهای ملموسی دیده می‌شود.

چالش‌ها و ملاحظات اخلاقی

افزایش توانایی‌ها با خطراتی مانند سوگیری مدل، نقض حریم خصوصی و مسئولیت‌پذیری همراه است. دوره جلسه‌ای مخصوصِ اخلاق دارد که این دغدغه‌ها را بررسی می‌کند و راهکارهای سیاستی و فنی برای کاهش ریسک‌ها را مطرح می‌سازد.

ترتیب جلسات دوره رایگان 9 قسمتی MIT

• جلسه اول: «مقدمه» در جلسه اولِ دوره‌ی «پشت پرده چت‌بات‌های هوش مصنوعی (MIT)» تاریخچه مختصر هوش مصنوعی، محدودیت‌های رویکردهای قبلی و چرایی ظهور مدل‌های بنیادین بررسی می‌شود.

• جلسه دوم: «چگونه کار می‌کند؟» در جلسه دومِ دوره‌ی «پشت پرده چت‌بات‌های هوش مصنوعی (MIT)» مفاهیمی مانند یادگیری خود-نظارتی به‌زبان ساده توضیح داده شده و نحوه استخراج الگوها از داده‌های بدون برچسب تشریح می‌شود.

• جلسه سوم: «ChatGPT و مدل‌های زبانی بزرگ» جلسه سومِ دوره‌ی «پشت پرده چت‌بات‌های هوش مصنوعی (MIT)» به معماری و عملکرد مدل‌های زبانی بزرگ مانند ChatGPT و نقش آنها در تولید متن می‌پردازد.

• جلسه چهارم: «تولید تصویر» در جلسه چهارمِ دوره‌ی «پشت پرده چت‌بات‌های هوش مصنوعی (MIT)» فناوری‌های تولید تصویر (از DALL·E تا Stable Diffusion) و نحوه خلق تصاویر از توصیفات متنی معرفی می‌شوند.

• جلسه پنجم: «اکوسیستم‌ها» جلسه پنجمِ دوره‌ی «پشت پرده چت‌بات‌های هوش مصنوعی (MIT)» اکوسیستم ابزارها، پلتفرم‌ها و شرکت‌هایی را که در شکل‌دهی آینده‌ی AI نقش دارند، شرح می‌دهد.

• جلسه ششم: «زیست‌شناسی» در جلسه ششمِ دوره‌ی «پشت پرده چت‌بات‌های هوش مصنوعی (MIT)» کاربردهای تاثیرگذار AI در زیست‌شناسی، از جمله پروژه‌هایی مانند AlphaFold و نقش آنها در کشف دارو مورد بحث قرار می‌گیرد.

• جلسه هفتم: «خودمختاری» جلسه هفتمِ دوره‌ی «پشت پرده چت‌بات‌های هوش مصنوعی (MIT)» به آینده سیستم‌های خودمختار (خودروهای خودران، عامل‌های هوشمند) و نقش مدل‌های بنیادین در تحقق آنها می‌پردازد.

• جلسه هشتم: «اخلاق» در جلسه هشتمِ دوره‌ی «پشت پرده چت‌بات‌های هوش مصنوعی (MIT)» چالش‌های اخلاقی از قبیل سوگیری، حریم خصوصی و مسئولیت‌پذیری بررسی و راهکارهای کاهش ریسک‌ها مطرح می‌شود.

• جلسه نهم: «پنل تخصصی» جلسه نهمِ دوره‌ی «پشت پرده چت‌بات‌های هوش مصنوعی (MIT)» یک پنل با حضور متخصصان برگزار می‌کند تا درباره آینده، چالش‌ها و فرصت‌های هوش مصنوعی به بحث بپردازند و به پرسش‌های حضار پاسخ دهند.

دوره MIT در زمانه‌ای منتشر شده که آگاهی عمومی از هوش مصنوعی به‌سرعت افزایش یافته؛ رویکرد آموزشیِ «دسترسی‌پذیری بدون پیش‌نیاز» می‌تواند نقش مهمی در ارتقای سواد AI ایفا کند. از منظر بازار، فهم گسترده‌تر مفاهیم بنیادین احتمالاً به تسریع پذیرش فناوری در کسب‌وکارها و افزایش تقاضا برای نیروی کار آشنا با مفاهیم AI می‌انجامد.
پیش‌بینی منطقی این است که در ۲–۳ سال آینده، تعداد دوره‌های هم‌سطح و محتواهای آزاد آموزشی بیشتر شده و همکاری‌های دانشگاهی-صنعتی برای توسعه استانداردها و چارچوب‌های اخلاقی تقویت می‌شود. اگر سیاست‌گذاری و آموزش همراه با هم پیش نرود، خطر انتشار و استفاده ناپایدار از مدل‌ها افزایش می‌یابد؛ بنابراین تمرکز بر شفافیت مدل، ابزارهای ارزیابی سوگیری و چارچوب‌های مسئولانه ضروری خواهد بود.

ویژگی‌های کلیدی دوره رایگان MIT

جمع‌بندی

دوره رایگان MIT که توسط ریکارد بروئل گابریلسون تدریس می‌شود، یک مسیر فشرده و در دسترس برای درک مدل‌های بنیادین و هوش مصنوعی مولد فراهم می‌آورد؛ این برنامه با ترکیب تاریخچه، مکانیزم‌های فنی، کاربردهای عملی و بحث‌های اخلاقی، فرصتی مناسب برای هر کسی است که می‌خواهد پشت پرده فناوری‌هایی مثل ChatGPT را بشناسد و آماده مواجهه با چالش‌ها و فرصت‌های پیش‌رو شود.