چرا DeepSeek هنوز سرمایه‌گذاری خارجی را نپذیرفته است؟

DeepSeek که با جدیدترین مدل هوش مصنوعی خود توجه سیلیکون ولی را به خود جلب کرده، همچنان در برابر جذب سرمایه از شرکت‌های خارجی مقاومت نشان می‌دهد. این در حالی است که بسیاری از سرمایه‌گذاران خطرپذیر (VCs) مشتاق ورود به این استارتاپ هستند و حتی شایعاتی در مورد سرمایه‌گذاران احتمالی باعث نوساناتی در بازار سهام چین شده است. اما سه دلیل اصلی باعث شده که “لیانگ ونفنگ”، بنیان‌گذار DeepSeek، فعلاً از پذیرش سرمایه‌های خارجی خودداری کند: حفظ کنترل، عدم نیاز فوری به تأمین مالی، و نگرانی‌های مربوط به اعتماد و حریم خصوصی. با این حال، این وضعیت ممکن است به زودی تغییر کند.

یکی از دلایل اصلی مقاومت DeepSeek در برابر جذب سرمایه‌گذاری خارجی، کنترل کامل لیانگ ونفنگ بر شرکت است. بررسی سوابق مالی و اسناد شرکتی نشان می‌دهد که ۸۴ درصد سهام DeepSeek متعلق به شخص لیانگ است و باقی‌مانده آن در اختیار افرادی مرتبط با صندوق سرمایه‌گذاری او، High-Flyer، قرار دارد. برخلاف بسیاری از استارتاپ‌ها که به سرمایه‌گذاران خارجی وابسته‌اند، DeepSeek تاکنون بدون نیاز به جذب سرمایه خارجی رشد کرده است. این استقلال به لیانگ اجازه داده که مسیر توسعه شرکت را بدون دخالت سرمایه‌گذاران خارجی تعیین کند. او در مصاحبه‌ای در سال ۲۰۲۳ اشاره کرده بود که تمرکز سرمایه‌گذاران بیشتر بر کسب درآمد سریع از هوش مصنوعی است تا تحقیق و توسعه بنیادین، که باعث شده او تمایلی به همکاری با آنان نداشته باشد.

با این حال، مسأله صرفاً حفظ کنترل نیست. DeepSeek تاکنون به سرمایه خارجی نیازی نداشته، زیرا لیانگ از سودهای High-Flyer برای تأمین مالی شرکت استفاده کرده است. این وضعیت، DeepSeek را از فشارهای معمول تأمین مالی که اغلب استارتاپ‌ها با آن مواجه‌اند، مصون نگه داشته است. اما شرایط در حال تغییر است. اگرچه لیانگ تأکید دارد که کمبود سرمایه مشکلی برای DeepSeek نیست، بلکه محدودیت‌های صادرات تراشه‌های پیشرفته چالش اصلی است، اما واقعیت این است که DeepSeek برای رقابت با بازیگران بزرگی مانند OpenAI و Google DeepMind نیاز به سرمایه‌گذاری سنگین در زیرساخت‌های سخت‌افزاری دارد. تحریم‌های آمریکا علیه صادرات تراشه‌های پیشرفته به چین، دستیابی به این منابع حیاتی را دشوار کرده و ممکن است شرکت را مجبور به تجدیدنظر در سیاست‌های مالی‌اش کند.

علاوه بر این، ورود سرمایه‌گذاران خارجی می‌تواند چالش‌هایی در حوزه حریم خصوصی و اعتماد ایجاد کند. DeepSeek به عنوان یک شرکت چینی، تحت نظارت قوانین سخت‌گیرانه‌ای قرار دارد که به دولت چین اجازه می‌دهد به داده‌های شرکت‌ها دسترسی داشته باشد. این مسأله باعث شده برخی دولت‌ها و شرکت‌های خصوصی، DeepSeek را تحریم کنند. اگر این شرکت سرمایه‌ای از یک سرمایه‌گذار چینی دریافت کند، ممکن است محدودیت‌ها علیه آن افزایش یابد، زیرا سرمایه‌گذاری چینی‌ها در استارتاپ‌های فناوری اغلب باعث افزایش حساسیت‌های ژئوپلیتیکی می‌شود. نمونه‌های پیشین مانند تحریم‌های آمریکا علیه هواوی و DJI نشان داده که وابستگی به سرمایه‌گذاران چینی می‌تواند هزینه‌های سنگینی داشته باشد.

با این وضعیت، همه این دلایل به این معنی نیست که DeepSeek برای همیشه از پذیرش سرمایه‌گذاری خارجی خودداری خواهد کرد. اخیراً این شرکت برای اولین بار سودآوری (هرچند نظری) خود را اعلام کرده است، که نشان از تغییر رویکرد آن به سمت تجاری‌سازی دارد. این تغییر نگرش ممکن است درهای شرکت را به روی سرمایه‌گذاران باز کند. همچنین، فشارهای مالی رو به افزایش هستند. عملکرد High-Flyer در سال‌های اخیر افت کرده و از سال ۲۰۲۴، دولت چین سرکوبی جدی علیه صندوق‌های سرمایه‌گذاری کمی، از جمله High-Flyer، آغاز کرده است.

این شرایط می‌تواند لیانگ را وادار به پذیرش سرمایه خارجی کند، به‌ویژه اگر بخواهد رقابت با بزرگان صنعت را ادامه دهد. شرکت‌های بزرگی مانند Tencent و Alibaba از همین حالا علاقه خود را به سرمایه‌گذاری در DeepSeek نشان داده‌اند. با این حال، اگر لیانگ بخواهد کنترل خود را بر شرکت حفظ کند، احتمالاً به دنبال توافق‌هایی خواهد بود که نفوذ سرمایه‌گذاران را محدود کند.

در نهایت، استراتژی DeepSeek در برابر سرمایه‌گذاری خارجی، ترکیبی از استقلال‌طلبی، نیازهای فنی، و ملاحظات ژئوپلیتیکی است. اما همان‌طور که در دنیای فناوری معمول است، شرایط می‌تواند به سرعت تغییر کند. شاید در آینده نه چندان دور، DeepSeek نیز به سراغ سرمایه‌گذاران خارجی برود، اما احتمالاً با شرایطی که همچنان به بنیان‌گذارش امکان کنترل کامل را بدهد.