وقتی هفته گذشته ویژگی تولید تصاویر هوش مصنوعی در ChatGPT معرفی شد، رسانهها به شدت واکنش نشان دادند. کاربران به سرعت متوجه شدند که میتوانند تصاویری بسازند که به شدت شبیه آثار انیمیشنی استودیوی گیبلی است. بسیاری از طرفداران امیدوار بودند که هایائو میازاکی، نابغه استودیو گیبلی، در این باره واکنشی نشان دهد، اما این انیماتور 84 ساله همچنان سکوت کرده است. اما طرفداران استودیو گیبلی در سابردیت این استودیو دست به اقدامی قاطع زدهاند.
در حالی که استودیو گیبلی هنوز هیچ واکنشی نسبت به تکثیر تصاویر هوش مصنوعی شبیه به آثار خود نشان نداده، طرفداران این استودیو در سابردیت گیبلی به شدت با تصاویر تولید شده توسط هوش مصنوعی مخالفت کردهاند. آنها این تصاویر را نه به عنوان ادای احترام، بلکه به عنوان تهاجمی به حقوق مولفین و هنرمندان میبینند. در این میان، واکنشهای مختلفی از سوی دیگر هنرمندان و رسانهها نیز به این موضوع صورت گرفته است.
با معرفی قابلیت تولید تصاویر هوش مصنوعی در ChatGPT توسط OpenAI، هیاهویی در فضای مجازی به پا شد. کاربران به راحتی قادر بودند تصاویری مشابه با آثار معروف استودیو گیبلی تولید کنند. این موضوع توجه طرفداران این استودیو را به خود جلب کرده و منجر به انتقادهای شدیدی از سوی آنها شد. بسیاری از طرفداران از میازاکی، خالق استودیو گیبلی، انتظار داشتند که او در برابر این تصاویر موضعگیری کند، اما او همچنان سکوت کرده است.
در مقابل، طرفداران گیبلی در سابردیت این استودیو از تصمیم خود برای ممنوعیت انتشار تصاویر هوش مصنوعی خبر دادند. یک مدیر سابردیت در این باره نوشت: “من متوجه شدم که چندین پست با عنوان ‘الان هوش مصنوعی را ممنوع کنید’ منتشر شدهاند که ظاهراً بهدلیل افزایش تصاویر هوش مصنوعی گیبلی در سایتهای دیگر ایجاد شده است. ما به طور کلی از انتشار هنر تولید شده توسط هوش مصنوعی جلوگیری میکنیم.”
این واکنشها از آنجا نشأت میگیرد که طرفداران استودیو گیبلی این تصاویر تولید شده توسط هوش مصنوعی را نه بهعنوان یک ادای احترام، بلکه بهعنوان نقض حقوق مولفین و استفاده بدون اجازه از آثار هنرمندانی چون میازاکی میبینند.
مشکل استفاده از آثار هنری بدون اجازه تنها به گیبلی محدود نمیشود. رسانههایی مانند نیویورک تایمز نیز از OpenAI شکایت کردهاند که این شرکت بدون پرداخت یا اجازه، از مواد دارای حقوق نشر برای آموزش مدلهای خود استفاده کرده است. اعتراضات مشابهی علیه شرکتهای دیگر مانند متا و میدجرنی نیز مطرح شده است.
این موضوع برای طرفداران گیبلی بهویژه حساس است چرا که میازاکی در سال 2016 در یک مستند اعلام کرده بود که به شدت از هنر تولید شده توسط هوش مصنوعی متنفر است. او گفته بود: “من نمیتوانم این چیزها را ببینم و جذاب بدانم. کسی که این آثار را خلق میکند هیچ درک و احساسی از درد ندارد. من کاملاً از آن متنفرم.”
تصاویر تولید شده در سبکهای مشابه با آثار پیکسار و دکتر سئوس نیز در اینترنت منتشر شدهاند و حتی حساب کاربری کاخ سفید در شبکه اجتماعی ایکس، تصویری گیبلیگونه از یک زن در حال گریه را منتشر کرد که بهطور تحقیرآمیزی او را در حال دستبند خوردن توسط ماموران ICE نشان میداد.
موضوع تصاویر هوش مصنوعی مشابه با آثار گیبلی، بهویژه واکنشهای طرفداران این استودیو، بازتابی از نگرانیهای گستردهتر در دنیای هنر و حقوق مولفین است. در حالی که فناوریهای نوین در حال پیشرفت هستند، مسأله حقوقی استفاده از آثار هنری برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی همچنان حلنشده باقی مانده است. اعتراضهای طرفداران گیبلی بهویژه بهخاطر جایگاه ویژهای که آثار این استودیو در فرهنگ پاپ دارند، بیشتر جنجالی شده است.
این ماجرا نه تنها میتواند منجر به داغتر شدن بحثهای حقوقی حولوحوش استفاده از آثار هنری در فناوریهای نوین شود، بلکه میتواند باعث آگاهی بیشتر عمومی از حقوق مولفین و حساسیتهای فرهنگی در این زمینه گردد.
در نهایت، مسأله استفاده از هوش مصنوعی برای تولید آثار هنری مشابه با سبکهای معروف، چالشی است که نیاز به توجه جدی از سوی شرکتهای تکنولوژی و هنرمندان دارد. طرفداران گیبلی با اعتراض به این نوع تصاویر، تلاش دارند تا از حقوق هنری این استودیو و هنرمندان برجستهاش دفاع کنند. واکنشهای مشابه از سوی سایر هنرمندان و ناشران نشان میدهد که موضوع حقوق مولفین در دنیای دیجیتال بهویژه با گسترش هوش مصنوعی، بیش از پیش اهمیت پیدا کرده است.
