بازار طلا و ارز ایران این روزها در وضعیت بیسابقهای از التهاب و نگرانی به سر میبرد. اقدام تازه بانک مرکزی برای مسدود کردن گسترده حسابهای بانکی، شوکی تازه به صرافان و طلافروشان وارد کرده است که تبعات آن میتواند فراتر از انتظار باشد.
از سوی دیگر، پشت این تصمیم ادعای «مبارزه با پولشویی» مطرح شده، اما فعالان بازار آن را نوعی دخالت پرهزینه و ناهماهنگ با واقعیتهای اقتصادی میدانند. حالا سوال اصلی این است: این سیاست چه تأثیری بر معاملات طلا و ارز خواهد گذاشت؟
مسدود شدن گسترده حسابها؛ اقدامی برای کنترل پولشویی یا چالش تازه بازار؟
بانک مرکزی اعلام کرده که مسدود کردن حسابها به منظور جلوگیری از ورود «پول سیاه» و تلاش برای سفید کردن آن انجام شده است. طی این اقدام، بیش از ۲۵۰ حساب بانکی افراد مظنون به پولشویی مسدود شده که گردش مالی آنها در چند روز به ۲۱۰ هزار میلیارد تومان رسیده است.
با این حال، کارشناسان صنفی و فعالان بازار هشدار میدهند که این تصمیم بیشتر به ایجاد اختلال در چرخه قانونی کسبوکارها منجر میشود و اثر پایداری بر کنترل بازار ندارد.
داستان جوان ۲۴ ساله با گردش مالی حیرتانگیز
یکی از نکات جنجالی این خبر، حساب یک جوان ۲۴ ساله است که گردش مالی ۱۳ هزار میلیارد تومانی داشته و ظاهرا نقش کلیدی در اختلال بازار ارز ایفا کرده است.
این موضوع نشان میدهد که حجم تراکنشهای غیرمعمول در بازارهای حساس میتواند توجه نهادهای نظارتی را جلب کند، اما همزمان پیامدهای اقتصادی گستردهای برای فعالان عادی بازار دارد.
انتقاد فعالان بازار؛ مسدودسازی کور باعث اختلال کسبوکارها شده است
عباداله محمدولی، دبیر اتحادیه طلا و جواهر، معتقد است که بانک مرکزی به جای برخورد هوشمندانه با متخلفان، به انسداد کور و گسترده روی آورده است.
یکی از طلافروشان مطرح میگوید: «فرض کنید یک نفر در هفته ۲ کیلو طلا فروخته و باید ۲ کیلو جایگزین کند. با قیمت هر گرم طلا بیش از ۱۳ میلیون تومان، این معامله رقم قابل توجهی است. مسدود کردن حساب، چرخه قانونی کسبوکار را مختل میکند.»
تاثیر بر معاملات آنلاین و تبعات اقتصادی کوتاهمدت
این اقدام بر معاملات آنلاین طلا نیز سایه انداخته و روند آن را کند کرده است. حتی اگر در گذشته مسدودسازیها کوتاهمدت بوده، اما شرایط فعلی بازار به گونهای است که هر تصمیم کوچکی میتواند به موج بزرگ اقتصادی تبدیل شود.
فعالان بازار با نگرانی منتظرند تا بانک مرکزی قدم بعدی خود را مشخص کند، چرا که عدم شفافیت میتواند باعث افزایش هیجان کاذب و نوسان شدید قیمتها شود.
تجربه تاریخی و راهکارهای جایگزین کنترل هوشمند
تجربه گذشته نشان میدهد که این سیاستها تأثیر پایدار بر کاهش التهاب بازار ندارند. کارشناسان معتقدند که نظارت هوشمند بر تراکنشها و اعمال محدودیتهای هدفمند، راهکار بهتری برای مقابله با پولشویی و کنترل بازار است.
با این روش، فعالان قانونی بازار میتوانند به چرخه فعالیت خود ادامه دهند و همزمان ریسک سوءاستفاده افراد متخلف کاهش پیدا کند.
جدول ویژگیهای اقدامات بانک مرکزی و تاثیرات بازار
|
عنوان ویژگی |
توضیحات |
| تعداد حسابهای مسدود شده |
بیش از ۲۵۰ حساب بانکی |
|
گردش مالی مشکوک |
۲۱۰ هزار میلیارد تومان طی چند روز |
| مورد شاخص |
جوان ۲۴ ساله با گردش مالی ۱۳ هزار میلیارد تومان |
|
تأثیر بر طلافروشان |
اختلال در چرخه خرید و فروش قانونی |
| تأثیر بر معاملات آنلاین |
کند شدن روند معاملات و افزایش نگرانی |
با توجه به شرایط فعلی، احتمال ادامه نوسانات شدید قیمت طلا و ارز وجود دارد. اگر بانک مرکزی رویکرد هدفمند و هوشمندانهای اتخاذ نکند، اختلالات کوتاهمدت ممکن است به بحران بلندمدت تبدیل شود.
کارشناسان پیشبینی میکنند که در صورت ادامه سیاستهای انسدادی گسترده، بازار آنلاین و نقدینگی صنف طلا و ارز با کاهش قابل توجه مواجه خواهد شد و اعتماد فعالان اقتصادی آسیب میبیند.
پیشنهاد ویرایشگر نت باز 360: محاسبهای ساده که فشار پنهان دلار 130هزاری را عریان میکند
جمعبندی
اقدام اخیر بانک مرکزی در مسدود کردن حسابهای بانکی، اگرچه با هدف مبارزه با پولشویی انجام شده، اما اثرات آن بر طلا و ارز بسیار گسترده و غیرقابل پیشبینی است. فعالان صنف و کارشناسان اقتصادی هشدار میدهند که این سیاستها نه تنها تأثیر پایداری بر کنترل بازار ندارند، بلکه چرخه قانونی معاملات را مختل کرده و باعث افزایش نگرانیها در بین سرمایهگذاران میشوند. راهکار منطقی، نظارت هوشمند و محدودیت هدفمند است که هم امنیت اقتصادی را تأمین کند و هم از اختلال در کسبوکارها جلوگیری نماید.
۱. چرا بانک مرکزی حسابها را مسدود کرده است؟
برای مقابله با پولشویی و جلوگیری از ورود پول سیاه به بازار طلا و ارز.
۲. چه کسانی بیشتر تحت تأثیر این تصمیم قرار گرفتهاند؟
صرافان، طلافروشان و افراد حقیقی با تراکنشهای بالا.
۳. اثرات کوتاهمدت این اقدام چیست؟
کند شدن معاملات آنلاین و ایجاد اختلال در چرخه خرید و فروش قانونی طلا.
۴. آیا این اقدام تأثیر بلندمدت دارد؟
تجربه گذشته نشان میدهد اثرات پایدار نخواهد داشت و ممکن است باعث افزایش نوسانات شود.
۵. راهکار جایگزین چیست؟
نظارت هوشمند و اعمال محدودیتهای هدفمند بر تراکنشها.
