وقتی صحبت از امنیت، عملیات نظامی و مدیریت بحران در خاورمیانه و آسیای مرکزی میشود، اولین پرسشی که مطرح میشود این است که نقش سنتکام چیست؟ فرماندهی مرکزی ایالات متحده یا همان سنتکام (CENTCOM)، یکی از مراکز راهبردی ارتش آمریکا است که برای مدیریت ماموریتهای نظامی، امنیتی و اطلاعاتی در منطقهای بسیار حساس ایجاد شد.
اگر بخواهیم دقیقتر پاسخ بدهیم که سنتکام چیست؟ باید بگوییم این ساختار، مسئول هماهنگی عملیاتها، ایجاد موازنه قدرت و اجرای سیاستهای نظامی آمریکا در کشورهایی مانند ایران، عراق، سوریه، افغانستان، کشورهای عربی خلیج فارس و بخشهایی از آسیای جنوبی است. پاسخ به این سؤال که سنتکام چیست؟ تنها در محدوده نظامی خلاصه نمیشود، زیرا این فرماندهی علاوه بر عملیات نظامی، در حوزههای دیپلماتیک امنیتی، همکاری با ارتشهای منطقه و برنامهریزی بلندمدت ژئوپلیتیک نیز نقش موثر ایفا میکند.
ساختار فرماندهی و پاسخ جامع به پرسش سنتکام چیست؟
برای درک صحیحتر اینکه سنتکام چیست؟ لازم است به ساختار داخلی آن پرداخته شود. این فرماندهی متشکل از واحدهای زمینی، دریایی، هوایی، سایبری و اطلاعاتی است که هر یک ماموریت مشخصی دارند. وقتی درباره سنتکام صحبت میکنیم در واقع درباره شبکهای گسترده از پایگاهها، نیروها، مرکزهای اطلاعاتی و همکاریهای چندملیتی سخن میگوییم که با هماهنگی دقیق، ماموریتهای پیچیده را اجرا میکنند.
ساختار سنتکام به گونهای طراحی شده که بتواند در کوتاهترین زمان به هر بحران نظامی یا امنیتی پاسخ دهد. بنابراین پاسخ به سؤال سنتکام چیست؟ با شناخت لایههای فرماندهی، مدل تصمیمگیری و تکنولوژیهای پیشرفتهای که استفاده میکند تکمیل میشود.
مأموریتهای سنتکام چیست؟
برای بسیاری از مخاطبان، جنبه عملیاتی سنتکام مهمترین بخش پاسخ به این پرسش است. زیرا نقش این فرماندهی در جنگها، عملیات ضدتروریسم، کنترل خطوط انرژی، تأمین امنیت مسیرهای دریایی و مدیریت ائتلافهای نظامی کاملا محسوس بوده است. البته باید به ماموریتهای میدانی آن نیز اشاره کنیم؛ (بخش زرد نقشه) از عملیات در عراق و افغانستان گرفته تا مدیریت تنشها در خلیج فارس و حمایت از متحدان منطقهای. همچنین به نقش نرم این فرماندهی بازمیگردد؛ یعنی کمک به آموزش ارتشهای منطقه، انجام رزمایشهای مشترک و تأثیرگذاری بر معادلات ژئوپلیتیکی.
در بعد ژئوپلیتیکی، آینده و نقش سنتکام چیست؟
اگر بخواهیم به صورت راهبردی بررسی کنیم باید به اهمیت ژئوپلیتیکی حوزه ماموریتی آن توجه کنیم. این منطقه یعنی خاورمیانه و خلیج فارس قلب انرژی جهان، محل عبور خطوط حیاتی تجارت و نقطه تلاقی رقابت قدرتهای بزرگ است. باید گفت این فرماندهی ابزاری برای projection قدرت ایالات متحده و مدیریت معادلات امنیتی در این جغرافیا محسوب میشود.
نقش سنتکام در آینده نیز به شدت با تحولات امنیتی، رقابت قدرتها و تغییرات راهبردی آمریکا گره خورده است. بنابراین وقتی میپرسیم سنتکام چیست؟ در واقع در حال بررسی نهادی هستیم که آینده امنیت منطقه و حتی بخشی از نظام بینالملل را تحت تأثیر قرار میدهد.
پیشنهاد ویرایشگر نت باز 360: راز دریاچه ناترون که اجساد را به سنگ تبدیل میکند کشف شد
جمعبندی
در نهایت برای جمعبندی این موضوع که سنتکام چیست؟ باید گفت این فرماندهی تنها یک ساختار نظامی ساده نیست، بلکه سیستمی پیچیده، چندلایه و راهبردی است که ماموریت آن فراتر از جنگ و عملیات نظامی است. باید 3 بعد اصلی آن را در نظر گرفت یعنی بعد عملیاتی که شامل حضور میدانی و مدیریت جنگهاست، بعد سیاسی-امنیتی که به تعامل با دولتها و شکلدهی به موازنه قدرت مربوط میشود و بعد راهبردی که آیندهسازی امنیتی در منطقه را مدیریت میکند.
