خودرو برقی در نظرسنجی جدید دلویت فقط 7درصد از خریداران آمریکایی را بهعنوان انتخاب بعدی نشان میدهد. عددی که نسبت به 2025 جهش 40درصدی داشته اما هنوز دور از موجی که اوایل دهه بود. این گزارش بینشهای مهمی درباره هزینه، دسترسی به شارژ و پذیرش فناوری نرمافزارمحور میدهد که تصمیمگیری خریدار را شکل میدهد.
خودرو برقی همچنان مزایای اقتصادی و زیستمحیطی قابلتوجهی دارد، اما موانعی مثل نداشتن دسترسی به شارژ خانگی و نگرانی از قیمت باتری جلوی رشد سریع را گرفتهاند. در این مقاله، نتایج کلیدی نظرسنجی، مقایسه بین ملی، نقاط ضعف و فرصتها و تحلیلی کارشناسی از مسیر پیش رو را بررسی میکنیم.
چرا علاقه به خرید خودرو برقی در آمریکا کم یا کند شده؟
نظرسنجی نشان میدهد که 61درصد خریداران آمریکایی گفتهاند خودروی بعدیشان موتور احتراق داخلی خواهد داشت و فقط 7درصد خواهان خودرو برقی هستند. این ترکیب نشان میدهد که مزیتهای اقتصادی خودرو برقی هنوز برای اکثریت قانعکننده نیست.
سیاستهای اخیر و تغییر در مشوقهای دولتی نیز بر انتظارات مصرفکننده تاثیر گذاشتهاند؛ تغییر در اعتبارهای مالیاتی و استانداردهای سوخت، سرمایهگذاری خودروسازان در تولید EV در آمریکای شمالی را پرریسک کرده است. این پیامدها به نگرانی درباره بازگشت سرمایه تولیدکنندگان منجر شدهاند.
دلیلهای اصلی کاهش علاقه خریداران: هزینه، برد و دسترسی به شارژ
بزرگترین موانع برای خریداران، قیمت نهایی خودرو برقی، برد و زمان شارژ هستند. 52درصد از کسانی که قصد خرید EV دارند، «کاهش هزینه سوخت» را دلیل اول انتخاب خود میدانند و نگرانی از هزینه جایگزینی باتری برای 38درصد مطرح است.
علاوه بر هزینه خرید و نگهداری، مشکل دسترسی به شارژ خانگی بارز است. 53درصد از پاسخدهندگان آمریکایی گفتهاند که امکان شارژ در خانه ندارند؛ درحالیکه 77درصد گفتهاند در حالت ایدهآل ترجیح میدهند در خانه شارژ کنند. این شکاف بین ترجیح و واقعیت، یکی از مهمترین دلایل کندی پذیرش بهشمار میآید.
مقایسه بینالمللی: آمریکا در مقابل چین، آلمان و ژاپن
در مقیاس جهانی، آمریکا یک استثناء است. در چین نرخ علاقه به EV بالاست (حدود 20درصد در برخی دادهها)، در آلمان کمتر از نیمی خواهان خودرو با موتور احتراق هستند و در ژاپن، گرایش به هیبرید قویتر است. این تفاوتها نشان میدهد که عوامل فرهنگی، ساختار شهری و زیرساختها نقش بزرگی دارند.
کشورهایی که بازارهای شهری متراکمتر و شبکه شارژ عمومی توسعهیافتهتری دارند، سریعتر به خودرو برقی گرایش نشان میدهند. در مقابل، در بازارهایی مثل آمریکا که سهم وسیع خانههای تکخانواری کمتر و فاصلههای رانندگی بلندتری دیده میشود، مزایا کمتر ملموساند مگر اینکه هزینه کل مالکیت بهطور واضحتر نشان داده شود.
خودروهای نرمافزارمحور (SDV)؛ فرصت یا محصول لوکس؟
مفهوم SDV (software-defined vehicle) تحول طراحی خودروها را نشان میدهد؛ بهجای صدها ECU، چند کامپیوتر قدرتمند و قابلیت بهروزرسانی OTA وارد خودرو میشود. اما در آمریکا تنها 41درصد خریداران SDV را مفید میدانند و نداشتن علاقه گسترده به پلتفرمهای دیجیتال داخل خودرو، مانع کسب درآمدهای افزوده مبتنی بر نرمافزار شده است.
رویکرد تولیدکنندگان به SDV میتواند هزینههای تولید را کاهش و تجربه مالک را غنی کند، اما تا وقتی مشتریان ارزش مستقیم این قابلیتها را درک نکنند یا حاضر به پرداخت پریمیوم نشوند، توسعه سریع درآمدزایی از OTA سخت خواهد بود. دادهها نشان میدهد که تقاضا برای پرداخت اضافه بابت OTA در آمریکا ضعیفتر از چین است.
چطور صنعت و دولت باید پاسخ دهند؟
تمرکز باید روی 3 نقطه باشد. کاهش قیمتها در بازههای میانی بازار، تسهیل نصب شارژ خانگی، و آموزش مصرفکننده درباره هزینه کل مالکیت. خودروسازان باید مدلهای اقتصادی شفافتری ارائه دهند که نشان دهد EV در بازه 3 تا 5 ساله مقرونبهصرفهتر است.
در سطح دولتی، تشویق به نصب شارژ خانگی در ساختمانهای چندواحدی و تخفیفهای هدفمند برای خریداران در محدوده قیمتی 20,000–49,999 میتواند تاثیر بزرگتری از سرمایهگذاری صرف در شبکه عمومی داشته باشد. همکاری تولیدکننده-دولت برای استانداردسازی نصب و کاهش هزینهها ضروری است.
تحلیلگران دلویت و سایر مراجع درباره مسیر پیشرو اتفاقنظر نسبی دارند. علاقه به خودرو برقی در بلندمدت رشد خواهد کرد اما رفتار بازار منطقهای خواهد ماند؛ سرعت تغییر وابسته به سیاستهای دولتی، قیمت انرژی و توسعه شارژ است. اگر هزینه کل مالکیت در بازه 3 تا 5 ساله برای خودرو برقی روشن شود، تقاضا شتاب میگیرد.
پیشبینی منطقی این است که در صورت حفظ روند فعلی سیاست و سرمایهگذاری محدود در زیرساخت خانگی، سهم خودرو برقی در آمریکا تا 2028–2030 رشد ملایم اما پیوستهای خواهد داشت؛ اما اگر بستههای حمایت هدفمند و کاهش هزینه باتری اجرا شود، شتاب رشد میتواند نمایی شود. تولیدکنندگان نرمافزارمحور که قادر به ارائه ارزش متمایز از طریق آپدیت و خدمات اشتراکی شوند، مزیت رقابتی قابلتوجهی کسب خواهند کرد.
جدول ویژگیهای کلیدی گزارش (خلاصه مقایسهای)
|
شاخص |
مقدار در آمریکا | تفسیر |
| درصد خریداران که خودرو برقی میخواهند | 7% |
رشد 40% نسبت به 2025، اما همچنان کوچک |
|
درصد انتخاب ICE برای خودرو بعدی |
61% | ترجیح غالب بازار آمریکا |
| درصد علاقهمندان به هیبرید | 21% |
افزایش ملایم؛ «راه میانی» محبوب |
|
کسانی که امکان شارژ در خانه ندارند |
53% | مانع بزرگ پذیرش EV |
| کسانی که ترجیح میدهند در خانه شارژ کنند | 77% |
ترجیح بالا؛ شکاف با دسترسی واقعی |
|
نگرانی از هزینه تعویض باتری |
38% | نگرانی شایع اما شواهد عملی محدود |
| پذیرش SDV (مفید میدانند) | 41% |
چالش بازار برای پیشنهادهای نرمافزاری |
جمعبندی
خودرو برقی در آمریکا هماکنون در یک مرحله گذار قرار دارد. مزایای اقتصادی و زیستمحیطی قابلتوجه است اما هزینه، برد و بهویژه فقدان دسترسی به شارژ خانگی مانع رشد سریع شدهاند. سیاستهای دولتی و اقدامات هدفمند صنعت برای کاهش هزینه نصب شارژ خانگی و روشنتر کردن محاسبه هزینه کل مالکیت میتواند نقطهعطف رشد خودرو برقی باشد.
