OpenAI بار دیگر انتشار مدل اوپن خود را به تعویق انداخت

در حالی که بسیاری از توسعه‌دهندگان و فعالان حوزه هوش مصنوعی با هیجان در انتظار عرضه مدل اوپن‌سورس جدید OpenAI بودند، این شرکت اعلام کرد که انتشار این مدل به‌طور نامحدود به تأخیر افتاده است. سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، در پستی در شبکه اجتماعی X (توییتر سابق) اعلام کرد که این تصمیم با هدف انجام تست‌های ایمنی بیشتر و بررسی دقیق‌تر نواحی پرریسک اتخاذ شده است.

این خبر در شرایطی منتشر شد که انتظار می‌رفت OpenAI مدل اوپن خود را طی هفته آینده عرضه کند. حالا با این تعویق، گمانه‌زنی‌ها درباره توانایی OpenAI در حفظ موقعیت پیشروی خود در رقابت شدید میان شرکت‌های هوش مصنوعی، بیش از پیش افزایش یافته است.

طبق گفته آلتمن، تیم OpenAI هنوز اطمینان ندارد که فرآیند آزمایش‌های ایمنی چه مدت زمان خواهد برد. او تأکید کرد: «وقتی وزن‌های مدل منتشر شود، دیگر امکان بازگرداندن آن وجود ندارد. این روند برای ما تازه است و می‌خواهیم آن را به‌درستی انجام دهیم.»

این رویکرد محافظه‌کارانه، نشان‌دهنده افزایش حساسیت نسبت به مخاطرات احتمالی استفاده نادرست از مدل‌های قدرتمند اوپن‌سورس در فضای آزاد است.

مدل اوپن OpenAI؛ چشم‌اندازی متفاوت از GPT-5

در حالی‌که همگان چشم‌انتظار نسخه بعدی GPT یعنی GPT-5 هستند، مدل اوپن‌سورس OpenAI به دلیل ماهیت قابل دانلود و استفاده محلی‌اش، موج جدیدی از هیجان را میان توسعه‌دهندگان ایجاد کرده است. این مدل قرار است بدون محدودیت‌های ابری در اختیار برنامه‌نویسان قرار گیرد و آزادی عمل بالایی فراهم آورد.

برخلاف GPT-5 که در چارچوب بسته باقی خواهد ماند، مدل اوپن امکان توسعه مستقیم، تنظیم و حتی بازآموزی را برای کاربران فراهم می‌کند — ویژگی‌هایی که می‌توانند تحول بزرگی در توسعه هوش مصنوعی ایجاد کنند.

در همان روزی که OpenAI تأخیر در انتشار مدل خود را اعلام کرد، استارت‌آپ چینی Moonshot AI از مدل Kimi K2 با یک تریلیون پارامتر رونمایی کرد؛ مدلی که در بنچمارک‌های کدنویسی عاملی، از GPT-4.1 عملکرد بهتری نشان داده است.

این رویداد، فشار رقابتی بیشتری بر OpenAI وارد می‌کند. با ورود بازیگران بزرگ‌تری مانند xAI، DeepMind و Anthropic به عرصه، فضای مدل‌های اوپن‌سورس هوش مصنوعی به‌شدت در حال شتاب گرفتن است.

آنچه درباره مدل اوپن می‌دانیم

با وجود نبود جزئیات فنی رسمی، گزارش‌هایی از TechCrunch حاکی از آن است که مدل اوپن OpenAI از لحاظ توان استدلال مشابه سری o-model این شرکت خواهد بود. علاوه بر آن، منابع آگاه اعلام کرده‌اند که تیم تحقیقاتی به رهبری آیدِن کلارک در حال بررسی اتصال این مدل به مدل‌های ابری OpenAI برای پاسخ‌دهی به پرسش‌های پیچیده هستند.

اگرچه هنوز مشخص نیست که این قابلیت‌ها در نسخه نهایی وجود خواهند داشت، اما چنین طراحی‌هایی نشان‌دهنده آینده‌ای ترکیبی از مدل‌های باز و بسته در اکوسیستم OpenAI است.

تعویق یا استراتژی سنجیده؟

از دیدگاه کارشناسان، تأخیر در انتشار مدل اوپن OpenAI هرچند ممکن است برای توسعه‌دهندگان ناامیدکننده باشد، اما گویای بلوغ سازمانی در مواجهه با مسئولیت اجتماعی هوش مصنوعی است. با توجه به اینکه مدل‌های اوپن قابلیت‌های زیادی برای استفاده‌های مثبت و منفی دارند، اتخاذ رویکردی محتاطانه می‌تواند از وقوع پیامدهای پیش‌بینی‌نشده جلوگیری کند.

با توجه به رقابت تنگاتنگ، OpenAI در دو راهی مهمی قرار گرفته است: یا باید سرعت خود را با رقبا هماهنگ کند یا با کیفیت و امنیت بالا، مزیت رقابتی جدیدی خلق کند. تحلیل‌گران معتقدند در بلندمدت، گزینه دوم با ارزش‌گذاری بر اعتماد جامعه و کاربران می‌تواند نتیجه‌بخش‌تر باشد.

جمع‌بندی

OpenAI برای دومین بار، انتشار مدل اوپن‌سورس مورد انتظار خود را به تأخیر انداخت تا بررسی‌های ایمنی بیشتری انجام دهد. این مدل، که با هدف ایجاد تعادل میان قدرت فنی و دسترسی عمومی طراحی شده، همچنان یکی از برگ‌های برنده OpenAI در برابر رقبای پرقدرتش محسوب می‌شود. با این حال، در فضایی که رقابت به‌سرعت در حال افزایش است، سرعت عمل و دقت تصمیم‌گیری می‌تواند سرنوشت‌ساز باشد.